Verenigde Staten: MLK – Birmingham (4/5)

Vijftig jaar na de legendarische “I have a dream”-speech van Martin Luther King Jr. maakte ik een roadtrip in het spoor van de bekende burgerrechtenactivist. Vandaag -50 jaar na de moord op King in april 1968- volgt een update van deze trip en zijn we zo bescheiden om het traject ervan om te dopen tot MLK TRAIL. Op deze reisroute kom je als reiziger niet alleen op de belangrijkste locaties uit Martin Luther Kings leven maar krijg je een veel beter inzicht in de aanslepende rassenproblematiek in het Amerika van vandaag. Etappe 4: Birmingham in de staat Alabama.

King achter de tralies

Birmingham ontstond pas op het eind van de 19de eeuw maar is vandaag met meer dan 200.000 inwoners de grootste stad in de staat Alabama. In de eerste helft van de 20ste eeuw zorgde de staal-, ijzer- en mijnindustrie voor grote welvaart en Birmingham kreeg zelfs de bijnaam ‘Magic City’. Toch was de stad niet zo magisch om in te leven. Zeker niet voor de Afro-Amerikaanse bevolking, want de rassenscheiding werd er decennialang ten top gedreven. Het jaar 1963 betekende een kantelpunt in de geschiedenis van Birmingham. Het verzet van de Afro-Amerikaanse gemeenschap werd er stevig opgevoerd met vreedzame sit-ins en manifestaties, die door de lokale autoriteiten onder leiding van Bull Connor steeds met extreem en overdadig geweld werden afgeblokt.

Op Goede Vrijdag 1963 nam Martin Luther King het voortouw en tijdens een vreedzame protestmars werd hij aangehouden. Maar zelfs in de cel was King niet te stoppen. In hechtenis schreef hij zijn bekende brief: Letter from Birmingham Jail. In die brief verdedigde hij de strategie van vreedzame protestacties als antwoord op racisme. Op zoek naar Kings gevangeniscel komen we vandaag uit in het boeiende Birmingham Civil Rights Institute, dat al 25 jaar bestaat. Het Birmingham Civil Rights Institute, dat net een grondige renovatie onderging, was dus lange tijd een van de weinige musea met aandacht voor de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. In het museum is Kings cel geconstrueerd is en de maatschappelijke betekenis van de brief wordt uitvoerig toegelicht. Bovendien volledig gekaderd binnen het tijdsverloop van de strijd van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. En in Birmingham gaat die strijd wel degelijk verder dan alleen maar Kings brief…[/one_half]

MLK Birmingham Martin Luther King
Reconstructie van versterkte politiewagen in het Birmingham Civil Rights Institute

Ongelijke strijd  

Een volgende zet in het dolle jaar 1963 was de inbreng van jongeren en studenten. Zo groot was de wanhoop bij de Afro-Amerikaanse bevolking in Birmingham in die dagen! Tijdens de zogenoemde Children’s Cruisade dreef de politie de jongeren met honden en waterkannonen uit elkaar. Honderden kinderen kwamen zowaar in de gevangenis terecht. King probeerde hun ouders gerust te stellen:“Alles komt goed met jullie kinderen. Houd ze niet tegen. Ze doen dit niet enkel voor zichzelf, maar ze vervullen een opdracht voor heel Amerika, voor de hele mensheid.” De overvolle gevangenissen en het gewelddadige optreden van de politie in Birmingham maakten een slechte indruk op de rest van Amerika – en de wereld – waarna president John F Kennedy resoluut voor rassengelijkheid opteerde in zijn beleid.

Al deze gebeurtenissen zijn goed gedocumenteerd en komen in het Birmingham Civil Rights Institute ruim aan bod. Maar Birmingham gaat nog een stapje verder in de herdenking van die cruciale periode voor de Amerikaanse burgerrechten. Vlakbij het instituut, in het Kelly Ingram Park, is de Freedom Walk Tour uitgewerkt. Op exact dezelfde locatie, waar destijds de protestmarsen plaats vonden, kun je nu langs monumenten en infopanelen wandelen om alzo stap voor stap meer te weten te komen over hoe het er hier vijftig jaar geleden aan toe ging.

MLK Birmingam Martin Luther King
Freedom Walk Tour: wandelen in het spoor van de geschiedenis
MLK Martin Luther King Birmingham
Freedom Walk Tour in het Kelly Ingram Park

Bomaanslag

Enkele maanden na de hevige rellen en de Children’s Cruisade volgde de March on Washington met Kings legendarische toespraak: “I have a dream!” Maar helaas bleef in Birmingham racistisch geweld de samenleving domineren. Nog geen maand na de zo hoopvolle van King in Washington vond hier een racistische bomaanslag plaats op de Sixteenth Street Baptist Church, waarbij vier Afro-Amerikaanse meisjes om het leven kwamen. Een klein memoriaal, in de benedenverdieping van het intussen heropgebouwde kerkgebouw, herinnert aan hun tragische lot. En nog belangrijker:  net voor Obama als president afzwaaide, erkende hij de Sixteenth Street Baptist Church tot nationaal monument. Tot slot nog een tip voor een bezoek aan de kerk: woon op een zondag eens een misviering bij. Een mooi uitgedost koor zorgt er steeds voor gospelmuziek en ook de preek van de dominee leidt tot applaus en ambiance op de kerkbanken. Amen!

MLK Birmingham Martin Luther King
Door Obama uitgeroepen tot nationaal monument: Sixteenth Street Baptist Church

 

STEEKKAART – MLK TRAIL – BIRMINGHAM (ALABAMA)

Ernaartoe: Birmingham is de vierde etappeplaats van de MLK Trail. Voor wie vanuit Selma reist, bedraagt de rit slechts 90 km.

Plan je bezoek aan de locaties in het spoor van Martin Luther King:

Birmingham Civil Rights Institute: www.bcri.org

Sixteenth Street Baptist Church: www.16thstreetbaptist.o

Freedom Walk Tour – Kelly Ingram Park http://www.cr.nps.gov/nr/travel/civilrights/al10.htm

Meer algemene informatie over een bezoek aan Birmingham: www.birminghamal.org

Of combineer met een bezoek aan andere naburige steden en locaties: www.deep-south-usa.com

Volgende stop op de MLK TRAIL: Memphis, een verplaatsing van 375 km.

 

 

 

Copyright archieffoto en versterkte politiewagen: Birmingham Civil Rights Institute

MLK Birmingham Martin Luther King
Standbeeld van King in het Kelly Ingram Park