UTMB: Lopen op het dak van Europa

De Ultra-Trail du Mont-Blanc (UTMB) is ’s werelds meest prestigieuze ultratrail. Met het fenomeen Kilian Jornet en veel andere internationale toppers aan de start was de editie van 2017 een van de sterkst bezette ultratrails aller tijden. En voor het magazine running.be tekende ik present voor deze heroïsche tocht in het hooggebergte rond de Mont Blanc.

Een deelname afdwingen voor de UTMB is een meerjarenproject. Allereerst zijn er met het oog op het loodzware wedstrijdparcours van 170 km met 10.000 positieve hoogtemeters  urenlange trainingen nodig. En toch schrikken die hoge cijfers en zware inspanningen niet af. Steeds meer lopers zetten de UTMB op hun bucketlist en de 2300 beschikbare plaatsen zijn ieder jaar opnieuw in een mum van tijd uitverkocht. Als kwalitatieve drempel en uit veiligheidsoverwegingen voerde de organisatie enkele jaren geleden een internationaal kwalificatiesysteem met punten in. Sindsdien kunnen lopers overal in de wereld aan trailwedstrijden deelnemen en in een periode van maximaal twee jaar de nodige punten verzamelen. Daarna is het hopen op een gunstige loting.

Zelf verdiende ik mijn 15 UTMB-punten in drie wedstrijden: de 100 km del Caribe op de Dominicaanse Republiek, de Salomon Alpen x 100 in de Oostenrijkse Alpen en de 100 Miles Sud de France in de Pyreneeën. Veel lopers laten zich afschrikken door die tijdsintensieve en zware selectiecriteria, maar uiteindelijk maken ze deel uit van de uitdaging. Tijdens die selectieperiode bouw je bovendien conditie én zelfvertrouwen op. Laat de UTMB maar komen!

UTMB Mont Blanc
Onderweg moeten 10.000 positieve hoogtemeters worden bedwongen.

Onheilspellend weerbericht

Start- en aankomstplaats van de UTMB is Chamonix in de Franse Alpen. Goed voorbereid, voldoende uitgerust en met goesting in een stevige trail maak ik er mijn opwachting. Een factor heb ik helaas niet onder controle: het weer. Een dag voor de wedstrijd regent het onafgebroken en dikke, grijze wolken verschuilen het anders zo prachtige uitzicht op de mythische Mont Blanc. En de weersvoorspelling, die de organisatie via sms verspreidt, belooft nog minder goeds: “Brutale val van de temperaturen morgen. De officiële beslissing over het parcours volgt morgenochtend.”

Het slechte weer speelt danig in op mijn gemoed en op de koop toe blijkt bij controle mijn wedstrijdmateriaal niet reglementair. “Met dit regenvestje overleef je de bergen niet”, klinkt het wel heel dramatische verdict bij een dame van de wedstrijdjury. Gelukkig heb ik diezelfde dag nog recht op een herexamen en na het voorleggen van een gloednieuw regenjasje met kap en met een volledig waterdicht en ademend membraan krijg ik alsnog mijn borstnummer toegewezen. Oef.

Als finale voorbereiding trek ik naar hotel Le Majestic waar een heel ontspannen topfavoriet Kilian Jornet rondloopt. “We hechten vaak teveel belang aan het wedstrijdelement”, vertelt Jornet tijdens een korte persontmoeting. “Ik ben vooral gelukkig dat ik morgen kan lopen. Een echte strategie heb ik niet, want die komt toch nooit uit. Ik ga vooral naar mijn lichaam luisteren.”

UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc Kilian Jornet
Topfavoriet Kilian Jornet in actie.
UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc
Oef! Alsnog krijg ik mijn borstnummer toegewezen.

Magische start

Op vrijdagochtend, minder dan twaalf uur voor de start, valt uiteindelijk de definitieve beslissing over het parcours. De klim naar de 2565 meter hoge Col des Pyramides – het hoogste punt uit de wedstrijd – wordt geschrapt en de slotklim naar La Tête aux vents ingekort. Een drastische maatregel! En de extra waarschuwing in de sms van de organisatie maakt me helemaal ongerust en hypernerveus: “Sneeuw boven 2000 meter en gevoelstemperaturen van -9°.” Dat wordt dus bibberen en beven, maar eerst…aftellen!

UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc
Klaar voor de start!

Een meevaller is alvast het weer bij de start. In Chamonix is het droog en de temperatuur in het dal schommelt rond de 15 graden. En doe daar aan het vertrek op de Place du Triangle de l’Amitié nog maar eens enkele graden aan spanning bij. Camera’s zoomen in op de eerste rij met toppers, terwijl ik in de achtergrond moet trekken en duwen om niet helemaal op de laatste rij terecht te komen. Het lijkt wel alsof iedereen pal in het zog van Kilian Jornet en de andere favorieten de toppen rond de Mont Blanc wil bestormen. Handgeklap en een haka zorgen voor decompressie, waarna we ons op de tonen van Vangelis’ Conquest of Paradise in beweging zetten. Daarna volgen twee magische kilometers. Het volledige centrum van Chamonix blijkt immers volgelopen met supporters en net als gladiatoren op hun weg naar de arena wringen we ons een weg door de uitzinnige massa. Diep in het pak van het deelnemersveld kan er de eerste honderden meters nog niet gelopen worden, maar des te meer geniet ik van de schouderklopjes, de high fives, de kushandjes en het uitbundige geschreeuw. Een aangeboden biertje sla ik af maar ik maak meteen al afspraak voor na de wedstrijd.

UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc
Drummen bij de start

Grenzeloze inspanning

De aanvangskilometers lopen vlot, heel vlot. Omringd door Amerikanen, Brazilianen, Chinezen en lopers uit meer dan 90 andere landen gaat het over een zo goed als vlak parcours door de bossen naar Les Houches, waar de eerste klim van de dag begint. Net als de andere deelnemers schakel ik tijdens de 8 km lange klim naar Le Délevret meteen over in wandelfocus. De drang om te versnellen is groot, de ambitie om meer naar voor op te rukken groeit, maar op deze steile klim naar een hoogte van 1750 meter moet ik absoluut vermijden in overdrive te gaan. Er volgen nog 8 beklimmingen! En bovendien heb ik in de laatste maanden van de voorbereidingen weinig intensieve klimkilometers kunnen inlassen.

Na de eerste bevoorrading in Saint-Gervais begint het serieuze werk pas echt: een 25 km lange klim naar de Croix du Bonhomme. We verlaten de bewoonde wereld en door de alpenweiden gaat het veel steiler naar omhoog. Intussen is het beginnen regenen en elke stap is er meteen een in kleverige modder.

UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc
Nog met een brede lach tijdens de klim naar Le Délevret.

Tijdens de klim op de flanken van de Bonhomme realiseer ik me nog maar eens dat de UTMB een ultratrail als geen andere is. Na meer dan 6 uur wedstrijd lopen we nog steeds in groep en zoeken naar de juiste route is simpelweg niet nodig. Kijk ik voor me, dan zie ik de flikkerende sliert aan lichtjes van de andere lopers al kronkelend naar de top toe gaan. Achter mij hetzelfde: een stroom van lichtjes die eindeloos lijkt te groeien. Fenomenaal.

Minder aangenaam is de stilte en de overdreven sérieus in het peloton. Een grapje, opmerking of vraag wordt simpelweg genegeerd. Niets, maar werkelijk niets, wordt er tegen elkaar gezegd. Wanen we ons tijdens de UTMB plots allemaal kampioenen van de trail? Of zitten we nu al in onze cocon van de inspanningstrance?

UTMB trail trailrunning traillopen Mont Blanc
Lopen in de nacht maakt de tocht extra zwaar.

Een volgende cruciale passage in de eerste wedstrijdhelft is de 10 km lange klim naar de 2516 meter hoge Col de Seigne, die de grens vormt tussen Frankrijk en Italië. Op de top hebben we al 60 km in de benen, maar ik voel me nog best fit na een nachtje lopen. Intussen is het ook gestopt met regenen en sneeuwen. De nakende zonsopgang is een opsteker en nog wat later zorgen de mooie vergezichten op de naburige toppen van de Mont Blanc voor een echt wow-gevoel.

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen
Pauzemoment met vergezichten op de Mont Blanc

 Gebrek aan rust

Een sporthal in het Italiaanse bergstadje Courmayeur is het enige basiskamp waar we een eigen bevoorradingszak met reservespullen overhandigd krijgen. Mentaal kijk ik echt uit naar dit tussenpunt, waar ik na een nacht lopen een langere rustpauze heb ingecalculeerd. Rust blijkt dringend nodig, want in de steile afdaling naar Courmayeur doen mijn bovenste beenspieren pijn en elke stap kost verschrikkelijk veel moeite. Maar een power nap in een luidruchtige sporthal, waar honderden lopers zich bevoorraden en ook nog eens hun volgers terugzien, is een onmogelijke opdracht. Een verkwikkende douche is bovendien geen optie en aan de wc’s staat een lange wachtrij. Na 80 km wedstrijd en er nog 90 voor de boeg kan ik al deze drukte echt wel missen. Lichtjes geïrriteerd wegens het gebrek aan rust, maar wel met droge kleren, trek ik verder. Het zonnige weer, enkele kort op elkaar volgende controleposten met bevoorrading en prachtige panorama’s brengen me er gelukkig weer bovenop. Ik haal in het hooggebergte zelfs weer vlotjes een snelheid van 5 km/u.

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen
Blauwe lucht en opklaringen geven moed om door te zetten.

En dan slaat het weer plots helemaal om. In de afzink naar de bevoorrading in Arnouvaz regent het opnieuw en het pad verandert eensklaps in een modderpoel. Al slippend en schuivend gaat het naar beneden en ik gebruik mijn loopstokken alsof ik aan het skiën ben. Hier heb ik geen plezier meer aan en tijdens de pauze in Arnouvaz heb ik het gehad. Heel even overweeg ik zelfs op te geven, maar met een overschot van bijna drie uur op de tijdslimiet zou dat zonde zijn. Ik duffel me dus opnieuw in, steek een volle hand mini-Snickers in mijn zak en loop de overdrukke tent uit. Op naar de top van de Grand Col Ferret, het hoogste punt van de UTMB!

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen
Even lachen voor de foto maar het is afzien door de aanhoudende regen.

Sneeuwlandschap

Op de flanken van de 2537 meter hoge Grand Col Ferret is het afzien. Niet het klimmen op zich valt me zwaar, maar wel de strijd tegen de ijzige wind en de steeds heviger vallende sneeuw. De laatste drie km tot de top lopen we door een sneeuwlandschap en de koude is amper nog draagbaar. Maar de gedachte om het dak van deze UTMB te bereiken, geeft toch extra kracht. Evenals de ene na de andere mini-Snickers die ik achter de kiezen steek.

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen
Een cruciaal moment in de race: sneeuw op de top van de Grand Col Ferret

Eens over de besneeuwde en in de mist gehulde top lopen we Zwitserland binnen en er volgt een lange en vrij gemakkelijke afdaling. Ruim 10 kilometer verderop en 1000 meter lager, aan de bevoorradingspost in het plaatsje La Fouly, kan ik me beginnen opmaken voor de duisternis … en voor een nieuwe lading regen. Gelukkig houdt mijn regenoutfit de daaropvolgende natte kilometers goed stand en tussendoor bieden ook de bomen nog wat bescherming. Maar voor de allereerste keer tijdens een trail krijg ik af te rekenen met blaren. Een bijzonder vervelende situatie, die me snelheid kost en me veel pijn bezorgt.

Zijn de blaren veroorzaakt door mijn nog vrij nieuwe loopschoenen? Of door een verkeerde keuze van sokken? Of simpelweg door het urenlang lopen door sneeuw en modder? Bij aankomst in de grote bevoorradingspost van Champex-Lac zit er niets anders op dan een bezoekje brengen aan de staf podologen. Drie blaren worden feilloos behandeld en de vriendelijke podologe geeft me nog gauw een voetmassage. En dat in een lekker warme tent. Wat een verschil met de naburige overnachtingstent, die meer weg heeft van een tochtgat. Met ook nog eens natte matrassen, kille dekens en gesnurk van andere lopers zie ik voor de tweede keer mijn vooropgestelde power nap in het water vallen. Na een inspanning van 30 uur begint dat gebrek aan rust echt wel door te wegen.

UTMB Mont Blanc trail trailrunning traillopen
Het rondje van 170 km rond de Mont Blanc zit er bijna op…

Iedereen winnaar

Traagjes trek ik me vanuit Champex-Lac opnieuw op gang. Nog slechts 45 km resten me tot de aankomst in Chamonix maar er staan wel nog drie cols of meer dan 3000 hoogtemeters op het menu. Met minder pijn aan de voeten gaat het lopen geleidelijk aan weer beter. Tijdens de klim naar La Gliète steek ik zelfs verschillende groepjes voorbij en pas bij zonsopgang op de steile Catogne is het opnieuw vechten tegen de vermoeidheid. Gelukkig niet voor lang. De zonsopgang, prachtige panorama’s, een shot guarana en de speelbare voorsprong op de tijdslimiet zorgen bij het naderen van de laatste bevoorrading in Vallorcine zelfs al voor een eerste zweem van euforie.

Op de top van de slotklim La Flégère ontstaat er eindelijk wat meer vriendschappelijke ambiance tussen de lopers. Nu de strijd bijna is geleverd, valt de spanning van veel gezichten af. De daaropvolgende afdaling naar Chamonix is al een eerste erestrook waarlangs tientallen supporters naar bovenwandelen. De bravo’s klinken alsmaar luider en in de straten van Chamonix zelf barst voor iedere loper een tumultueus applaus uit. Bijna waan je je de winnaar van de UTMB. En in zekere zin is iedere finisher een winnaar. UTMB is geen wedstrijd tegen anderen, wel een confrontatie met zijn eigen grenzen in een machtig decor van Alpenreuzen en in deze editie ook een strijd tegen het grillige klimaat in de bergen. Het is me gelukt, maar ik ben diep gegaan. Bij het overschrijden van de finishlijn, barst ik bijna in tranen uit.

Mont Blanc UTMB Chamonix trail trailrunning
Bij aankomst voel ik me een klein beetje winnaar!

 

UTMB François D'Haene Killian Jornet
De echte winnaar van UTMB 2017: François D’Haene en nummer 2 Killian Jornet

Deze reportage verscheen eerder in het magazine running.be (najaar 2017)

Foto’s van Kris Clerckx/Kris Crosses the World, UTMB en Photos Maindru.

 

Praktisch

UTMB vindt plaats eind augustus/begin september. Behalve de 170 km lange UTMB vinden die week ook enkele kortere trailwedstrijden  plaats: OCC (van Orsières naar Chamonix, 56 km en 3500 hoogtemeters), CCC (van Courmayeur naar Chamonix, 101 km, 6000 hoogtemeters) en TDS (ook van Courmayeur naar Chamonix, 119 km, 7200 hoogtemeters). Voor al deze wedstrijden is trailervaring vereist en zijn bij inschrijving kwalificatiepunten nodig.

www.utmbmontblanc.com

Dankzij de UTMB heeft Chamonix en omgeving zich tot het mekka van de trailwereld weten te profileren. In de regio vinden nog wel meer mooie wedstrijden plaats en toeristische diensten hebben er bewegwijzerde trailparcoursen uitgestippeld. Op die manier kun je zonder wedstrijddruk in het indrukwekkende decor van de Franse Alpen lopen.

www.savoie-mont-blanc.com